Bagamoyo set for industrial boom, jobs rise
BAGAMOYO: THE governmentβs efforts to position Bagamoyo Eco-maritime City (BEMC) as nationβs manufacturing hub are gaining momentum, with 25 projects worth about 3 billion US dollars (about 8tri/-) at various stages of implementation and expected to create up to 100,000 jobs.
The projects form part of the governmentβs strategy to establish integrated value chains by moving beyond the export of raw materials to production of finished and semifinished goods for domestic and international markets.
The planned industries cover textiles and clothing, steel, packaging, pharmaceuticals, cosmetics, construction materials, agro-processing and vehicle assembly, while the wider city will include port, tourism, financial, residential and technology facilities.
Speaking during a working tour of the Special Economic Zone (SEZ) in Coast Region, Minister of State in the Presidentβs Office (Planning and Investment), Professor Kitila Mkumbo, said BEMC was central to implementation of the Fourth Five-Year Development Plan under Dira 2050.
βOur ambition is to make Bagamoyo a major manufacturing hub that drives value addition, creates jobs and connects Tanzania to global markets,β Prof Mkumbo said.
ALSO READ: Mavunde orders review of small-scale mining levies
He said BEMC was among seven flagship programmes designated to drive economic growth under Dira 2050, adding that about 9,800 hectares had been allocated for its development, including 887 hectares for the planned port. Prof Mkumbo said the industrial zone would host factories processing leather, cotton, forest products and other raw materials, as well as pharmaceutical, cosmetic, construction-material and vehicle-assembly plants.
βWe are not building Bagamoyo simply to bring factories together. We are building a complete industrial ecosystem capable of transforming Tanzaniaβs manufacturing base,β he said.
During the tour, Prof Mkumbo inspected six projects, including Sinovest Industry Limited, Aasel Steel Mill and Hongwang Tanzania. The six projects have a combined investment value of about 1.567 billion US dollars (over 4tri/-) and are expected to create 15,675 jobs.
Sinovest is investing more than 100bn/- in a textile factory expected to create up to 10,000 jobs by 2028, with 80 per cent of production targeted for export. Hongwang Tanzania plans to invest about 1.5 billion US dollars (over 3tri/-) on 500 hectares, with the development expected to include an industrial cluster of up to 150 factories.
Tanzania Investment and Special Economic Zones Authority (TISEZA) Director General, Mr Gilead Teri, attributed the growing investment activity at Bagamoyo SEZ to Government efforts to create an attractive business environment.
Fedha zilizopatikana kwenye orodha, ni muhimu kutenganisha IPO na Rights Issue, kwa sababu si aina moja ya ukusanyaji wa mtaji.
– Vodacom Tanzania (VODA) – Mwaka: 2017 – Aina: IPO – Fedha: TSh bilioni 476
– Tanga Cement (TCCL) – Aina: Rights Issue – Fedha: TSh bilioni 203.75
– NMB Bank (NMB) – Mwaka: 2008 – Aina: IPO – Fedha: TSh bilioni 63
– Dar es Salaam Stock Exchange (DSE) – Mwaka: 2016 – Aina: IPO – Fedha: TSh bilioni 35.6
– DCB Commercial Bank (DCB) – Aina: Rights Issue – Fedha: Inahitaji kutenganishwa kwa kila rights issue
– Mwalimu Commercial Bank (MCB) – Aina: Rights Issue – Fedha: takribani TSh bilioni 20.4
– KCB Bank Tanzania (KCB) – Aina: Rights Issue – Fedha: takribani TSh bilioni 15.08
– Yetu Microfinance Bank (YETU) – Aina: IPO – Fedha: TSh bilioni 12.5 zilizolengwa
– Maendeleo Bank (MBP) – Aina: IPO – Fedha: takribani TSh bilioni 10.6
– JATU PLC (JATU) – Aina: IPO – Fedha: TSh bilioni 7.5 zilizolengwa. Prospectus ya JATU inathibitisha lengo hilo.
– MUCoba Bank (MUCOBA) – Aina: IPO – Fedha: takribani TSh bilioni 5
– TOL Gases (TOL) – Aina: Rights Issue – Fedha: takribani TSh bilioni 8.17
– CRDB Bank (CRDB) – Aina: IPO/Rights Issue – Fedha: hutegemea zoezi husika
– NICO – Aina: Public Offer/Listing – Fedha: inahitaji kuthibitishwa kwa prospectus husika
– Afriprise – Aina: Public Offer/Listing – Fedha: inahitaji kuthibitishwa kwa prospectus husika
Fedha zilizopatikana kwenye orodha, ni muhimu kutenganisha IPO na Rights Issue, kwa sababu si aina moja ya ukusanyaji wa mtaji.
β Vodacom Tanzania (VODA) β Mwaka: 2017 β Aina: IPO β Fedha: TSh bilioni 476
β Tanga Cement (TCCL) β Aina: Rights Issue β Fedha: TSh bilioni 203.75
β NMB Bank (NMB) β Mwaka: 2008 β Aina: IPO β Fedha: TSh bilioni 63
β Dar es Salaam Stock Exchange (DSE) β Mwaka: 2016 β Aina: IPO β Fedha: TSh bilioni 35.6
β DCB Commercial Bank (DCB) β Aina: Rights Issue β Fedha: Inahitaji kutenganishwa kwa kila rights issue
β Mwalimu Commercial Bank (MCB) β Aina: Rights Issue β Fedha: takribani TSh bilioni 20.4
β KCB Bank Tanzania (KCB) β Aina: Rights Issue β Fedha: takribani TSh bilioni 15.08 ShopAfrican Art
β Yetu Microfinance Bank (YETU) β Aina: IPO β Fedha: TSh bilioni 12.5 zilizolengwa
β Maendeleo Bank (MBP) β Aina: IPO β Fedha: takribani TSh bilioni 10.6
β JATU PLC (JATU) β Aina: IPO β Fedha: TSh bilioni 7.5 zilizolengwa. Prospectus ya JATU inathibitisha lengo hilo.
β MUCoba Bank (MUCOBA) β Aina: IPO β Fedha: takribani TSh bilioni 5
β TOL Gases (TOL) β Aina: Rights Issue β Fedha: takribani TSh bilioni 8.17
β CRDB Bank (CRDB) β Aina: IPO/Rights Issue β Fedha: hutegemea zoezi husika
β NICO β Aina: Public Offer/Listing β Fedha: inahitaji kuthibitishwa kwa prospectus husika
β Afriprise β Aina: Public Offer/Listing β Fedha: inahitaji kuthibitishwa kwa prospectus husika
Kampuni zilizowezesha wananchi na taasisi kumiliki hisa DSE
Kwa mujibu wa orodha rasmi ya Dar es Salaam Stock Exchange (DSE), kampuni zilizoorodheshwa huwapa wananchi na taasisi nafasi ya ununua hisa na kuwa sehemu ya umiliki wa kampuni. DSE inaorodhesha kampuni 28 kwa sasa. Dar es Salaam Stock Exchange
– CRDB Bank (CRDB) β Benki inayowapa wawekezaji nafasi ya kumiliki sehemu ya benki kupitia hisa. – NMB Bank (NMB) β Wananchi na taasisi wanaweza kununua hisa na kushiriki katika umiliki wa benki. – Vodacom Tanzania (VODA) β Kampuni ya mawasiliano iliyoorodheshwa DSE mwaka 2017\. Dar es Salaam Stock Exchange – Tanzania Breweries (TBL) β Wawekezaji wanaweza kumiliki sehemu ya kampuni kupitia hisa. – Tanga Cement (TCC) β Kampuni ya saruji iliyoorodheshwa DSE. – TOL Gases (TOL) β Kampuni ya gesi za viwandani na kitabibu. – DCB Commercial Bank (DCB) β Benki inayowapa wawekezaji nafasi ya umiliki kupitia hisa. – KCB Bank Tanzania (KCB) β Benki iliyoorodheshwa DSE. – Maendeleo Bank (MBP) β Benki inayoshirikisha wawekezaji kupitia soko la hisa. – Mwalimu Commercial Bank (MCB) β Benki iliyoorodheshwa DSE. -Mkombozi Commercial Bank (MKCB) β Benki iliyoorodheshwa DSE. – MUCOBA Bank (MUCOBA) β Benki iliyoorodheshwa DSE. – Yetu Microfinance Bank (YETU) β Taasisi ya fedha iliyoorodheshwa DSE. – NICO Insurance (NICO) β Kampuni ya bima inayotoa fursa ya umiliki kupitia hisa. – Swala Oil & Gas (SWALA) β Kampuni iliyoorodheshwa katika DSE. – Tanzania Portland Cement (TPCC) β Kampuni ya saruji iliyoorodheshwa DSE. -Tanzania Tea Packers (TTP) β Kampuni iliyoorodheshwa DSE. -National Microfinance Bank/related listed entity (kulingana na ticker NMB)β Hisa zake zinauzwa DSE. -JATU PLC (JATU) β Kampuni iliyoorodheshwa DSE. – Afriprise (AFRIPRISE) β Kampuni iliyoorodheshwa DSE. – National Media Group (NMG)β Kampuni ya media iliyoorodheshwa DSE. – East African Breweries (EABL) β Kampuni ya kikanda iliyoorodheshwa pia DSE. – Swissport Tanzania (SWIS) β Kampuni ya huduma za uwanja wa ndege. -Precision Air (PAL)β Kampuni ya usafiri wa anga. – Tanga Cement/TCPLC β DSE inaorodhesha pia ticker ya TCPLC katika orodha yake ya kampuni. -USL β Kampuni iliyoorodheshwa DSE. – Kampuni ya JHL (JHL) β Ipo katika orodha rasmi ya kampuni zilizoorodheshwa. -Kampuni ya KA (KA) β Ipo katika orodha rasmi ya DSE. Dar es Salaam Stock Exchange
CRDB Bank (CRDB) β imekuwa ikitoa dividend kwa wanahisa; kwa mfano DSE ilirekodi TSh 65 kwa hisa kwa mwaka 2025.
NMB Bank (NMB) β wanahisa wanaweza kupata faida kupitia dividend na mabadiliko ya bei ya hisa. Tanzania Breweries (TBL) β ilitangaza TSh 818 kwa hisa kama dividend mwaka 2025.
Tanzania Cigarette Company (TCC) β ni miongoni mwa kampuni zinazotoa dividend kwa wanahisa. Tanzania Portland Cement (TPCC) β ilitangaza TSh 600 kwa hisa mwaka 2025.
Vodacom Tanzania (VODA) β imekuwa ikilipa dividend kwa wanahisa, ikiwemo TSh 20.20 kwa hisa mwaka 2025.
Swissport Tanzania (SWIS) β ilitangaza TSh 70.72 kwa hisa mwaka 2025.
Mkombozi Commercial Bank (MKCB) β ilitangaza TSh 92.40 kwa hisa mwaka 2025.
NICO Insurance (NICO) β ilitangaza TSh 70 kwa hisa mwaka 2025.
Afriprise Investment (AFRIPRISE) β ilitangaza TSh 18 kwa hisa mwaka 2025.
Dar es Salaam Stock Exchange (DSE) β ilitangaza TSh 116 kwa hisa mwaka 2023.
TOL Gases (TOL) β ni kampuni iliyoorodheshwa DSE na wanahisa wanaweza kupata faida kupitia dividend na capital gain. DCB Commercial Bank (DCB) β imekuwa ikitumia soko la mitaji na kutoa fursa ya faida kwa wanahisa. KCB Bank Tanzania (KCB) β wanahisa wanaweza kupata faida kupitia dividend na mabadiliko ya bei. Maendeleo Bank (MBP) β imeorodheshwa DSE na kutoa fursa ya umiliki kwa wawekezaji. Mwalimu Commercial Bank (MCB) β wanahisa hushiriki katika matokeo ya kampuni kupitia umiliki wa hisa. MUCOBA Bank (MUCOBA) β kampuni iliyoorodheshwa DSE inayowapa wawekezaji fursa ya kupata faida. Yetu Microfinance Bank (YETU) β imeorodheshwa DSE na kutoa fursa ya uwekezaji kwa wanahisa. Tanzania Tea Packers (TTP) β kampuni iliyoorodheshwa DSE inayowapa wawekezaji nafasi ya kumiliki hisa. Precision Air (PAL) β kampuni iliyoorodheshwa DSE, ambapo mabadiliko ya bei ya hisa yanaweza kumpa mwekezaji capital gain au loss.
Kampuni zinazowezesha kuuza hisa DSE Kwa maana ya kampuni ambazo hisa zake zimeorodheshwa na zinaweza kununuliwa na kuuzwa kwenye Dar es Salaam Stock Exchange (DSE), DSE ina kampuni 28 zilizoorodheshwa: 22 za ndani na 6 cross-listed.
Tanzania Cigarette Public Limited Company β TCC
Vodacom Tanzania β VODA Afriprise Investment β AFRIPRISE
Kampuni nyingine za cross-listing zinazotambuliwa na DSE β jumla ya kampuni zilizoorodheshwa ni 28.
MKCB (Mkombozi Commercial Bank) β TSh 3,680
SWALA β TSh 450 SWIS (Swissport Tanzania) β TSh 2,500
TPCC (Tanzania Portland Cement) β TSh 5,670
Mifano ya jinsi bei inavyotengenezwa CRDB: Close TSh 2,950, high TSh 2,980, low TSh 2,900. NMB: Close TSh 2,040, high TSh 2,070, low TSh 2,000. VODA: Close TSh 1,260, high TSh 1,300, low TSh 1,240. TBL: Close TSh 9,780, high TSh 9,790, low TSh 9,770. TCC: Close TSh 13,350, high TSh 13,390, low TSh 13,200. TPCC: Close TSh 5,670, high TSh 5,670, low TSh 5,650
Takwimu za mchango wa soko la hisa katika uchumi wa Tanzaniaambua kwamba hizi si sawa moja kwa moja na mchango wa DSE kwenye GDP. Kwa takwimu rasmi za 2025, picha ya soko la mitaji Tanzania ilikuwa hivi: Thamani ya hisa zilizoorodheshwa DSE: TSh trilioni 23.995, kutoka TSh trilioni 17.868 mwaka 2024 β ongezeko la 34.3%.
Market capitalization ya kampuni za ndani: TSh trilioni 15.581, kutoka TSh trilioni 12.243 mwaka 2024 β ongezeko la 27.3%.
Jumla ya thamani ya uwekezaji katika masoko ya mitaji: TSh trilioni 63.096 mwaka 2025, kutoka TSh trilioni 46.714 mwaka 2024 β ongezeko la 35.1%.
Thamani ya biashara ya hisa (equity turnover): TSh bilioni 659.0 mwaka 2025, ikilinganishwa na TSh bilioni 228.6 mwaka 2024 β ongezeko kubwa la shughuli za biashara.
DSE All Share Index (DSEI): ilifikia 2,761.93 mwishoni mwa 2025, kutoka 2,139.73 mwishoni mwa 2024.
Tanzania Share Index (TSI): ilipanda hadi 5,759.41 mwishoni mwa 2025, kutoka 4,618.78 mwaka 2024.
GDP ya Tanzania: mwaka 2024 GDP ya kawaida (nominal GDP) ilikuwa takribani TSh trilioni 205.8, huku real GDP ikiwa TSh trilioni 156.6.
Uhusiano na GDP Kwa hiyo, TSh trilioni 23.995 za thamani ya hisa DSE hazimaanishi kwamba DSE yenyewe iliongeza TSh trilioni 23.995 kwenye GDP. Badala yake, soko la hisa lina mchango usio wa moja kwa moja kwa GDP kwa kuwezesha mtaji kuelekea kampuni zinazozalisha bidhaa na huduma.
Your email address will not be published. Required fields are marked *
Reported by dailynews.co.tz.
Read Original Report at dailynews.co.tz β
Comments (0)
No comments yet. Be the first to share your opinion!